Steun ons en help Nederland vooruit

dinsdag 15 juni 2021

Waar staat Wageningen in 2021?

Lees hier de speech van fractievoorzitter Laura Kaper bij de Algemene Beschouwingen,  voorgedragen op 15 juni 2021.

Rutger Bregman schreef een boek met de mooie titel De meeste mensen Deugen.
We staan hier voor de algemene  beschouwingen na een bijzonder jaar. Corona, een jaar van onzekerheid, van onduidelijkheid en een jaar ook van digitaal vergaderen en contacten op afstand.

Een jaar ook waarin we hebben kunnen constateren dat  er een grote bereidheid is om rekening met elkaar te houden en voor elkaar klaar te staan. Een jaar waarin – met een kleine bezetting van ambtenaren, veel thuiswerken en onder moeilijke omstandigheden een stad draaiend is gehouden.  Waarin op creatieve wijze ondernemers alle mogelijke producten to-go hebben gemaakt en daarmee de moeilijke periode hebben kunnen doorstaan. Een jaar van grote veerkracht, kortom, zowel binnen als buiten het stadhuis: de meeste mensen deugen.

Een jaar ook waarin we de gemeentelijke financiën uitgebreid met elkaar hebben besproken en tegen het licht hebben gehouden. Vorig  jaar deze tijd begonnen we met het proces van de nieuwe toekomst. Een enerverend, iteratief en grondig proces om gezamenlijk te komen tot een beter inzicht in, en een weg naar een duurzaam sluitende de gemeentelijke begroting.

En bij dat  laatste  zijn we nu aangekomen. De kadernota, waarin het college ons drie scenario’s presenteert waarmee we tot die meerjarig sluitende begroting kunnen komen.
Het voorgestelde scenario gaat ervan uit dat er geen compensatie komt vanuit het Rijk voor de kosten in de jeugdzorg en opschalingskorting. Om de begroting meerjarig te laten sluiten, worden voor de jaren 2023 en 2024 ofwel aanvullende ombuigingen ofwel verhoging van de OZB voorgesteld. Een beslissing hierover is de opgave voor een volgende raad.

We denken dat het verstandig is om ons als gemeente niet te rijk te rekenen en kunnen mee in het voorstel uit te gaan van een situatie zonder compensatie. Echter, zouden we graag een begroting voorstellen die – met de kennis van nu – sluitend is zonder voor te sorteren op OZB-verhoging vanaf 2023 of de moeilijke beslissing van aanvullende ombuigingen door te geven aan een volgende raad.
Waar het college aangeeft socialer, duurzamer en groener uit de crisis te willen komen, zouden we willen toevoegen dat het onze wens is om duurzaam sociaal te zijn. En duurzaam sociaal vraagt om balans.
De recente rapportages over het sociaal domein geven het vertrouwen dat er meer inzicht is in de uitgaven en behoeften op dat gebied en de jaarstukken over 2020 geven aan dat de benodigde uitgaven structureel bijna 2 miljoen lager liggen.

Samen met de uitkomsten van het vertrouwensexperiment, kunnen we denk ik constateren dat Wageningen op de goede weg is en dat de ingeslagen weg richting vertrouwen en maatwerk een gelukkige tweeslag aan de dag legt: inwoners die tevredener zijn over hun leven en de dienstverlening vanuit de gemeente tegen structureel lagere uitgaven.

De meeste mensen deugen. De cijfers wijzen uit dat daar waar in het vertrouwens experiment de systemen naar de achtergrond verdwijnen en plaats maken voor een gesprek van mens tot mens dit leidt tot meer aandacht en betere uitkomsten. De grootste vertrouwensbreuken ontstaan daar waar mensen worden beperkt door of tot systemen.
Zonder een voorschot te willen nemen op de kwantitatieve omvang van de lagere uitgaven als gevolg van maatwerk en mensenwerk, willen we college en organisatie aansporen om ook in de aanloop naar  begroting door te gaan in de lijn van vertrouwen.  En vooral op het sociaal domein het 6 jaar geleden afgesproken beleid van traploze zorg zonder schotten en met een nadrukkelijke rol voor preventie gestand te doen en maatwerk als uitgangspunt te nemen.
Wat ons betreft nemen we afscheid van indicatiestellingen en de administratieve belasting die dat voor zowel inwoner als professional of ambtenaar met zich meebrengt. Een houding van vertrouwen wekt vertrouwen en maakt instellingen en organisaties tot een groep van bekende en benaderbare mensen.

De meeste mensen deugen. Ook bedrijven zijn organisaties van mensen en waar het hebben of creëren van geld in Wageningen een negatieve connotatie lijkt te hebben, zijn zij van groot belang voor de balans in de stad, zodat er voldoende verdiencapaciteit is en blijft. Mensen die bedrijven hebben of starten en daarmee kansen en banen organiseren die weer het inkomen opleveren voor anderen.

In alle drie de scenario’s gaat het weerstandsvermogen van onze stad omhoog en dit geeft wat ons betreft ruimte voor investeringen die de verdiencapaciteit van de stad helpen verhogen; een mooie en aantrekkelijke historische binnenstad, een goed bereikbaar centrum, een goed cultureel en sportief klimaat, zodat bezoekers van binnen, maar ook buiten Wageningen worden aangetrokken en de stadseconomie doen floreren.
Als we nu de basis leggen voor een  nieuwe en draagkrachtige economie, kunnen we duurzaam sociaal zijn en duurzaam blijven omzien naar hen die het even of langdurig niet zelf kunnen bolwerken.

Ook willen we in deze investeringssituatie inzetten op de verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed en versnelling op het gebied van de aanleg van zon op daken en de verduurzaming en vernieuwing  van de scholen, waar in het GROEN IHP geen dekking voor was meegenomen, want het beste dat we elkaar kunnen geven is een goede opleiding en een creatieve geest,  waarmee elk individu zelfstandig en vol vertrouwen de toekomst tegemoet kan.