Steun ons en help Nederland vooruit

woensdag 3 april 2019

Begroting 2019; gemeentefinanciën onder vergrootglas

Financiën onder vergrootglas
Als de politieke partijen buiten de begroting over financiën praten is dat zelden goed nieuws. De gemeente Wageningen heeft elk jaar ongeveer 98.7 miljoen euro te besteden, daar hebben we onze begroting op gemaakt en daarmee kunnen we onze ambities waarmaken. Echter, de gemeente krijgt voortaan 4 miljoen euro per jaar minder.  Wij waren er vanuit gegaan dat we 98.7 miljoen konden uitgeven per jaar, maar dat blijkt niet zo te zijn, om het gemeentelijke huishoudboekje op orde te krijgen zullen we stevig moeten bezuinigen.

Een overzicht van de begroting vind je hier.

Waar komt ons geld vandaan?
De gemeente heeft 2 grote inkomstenbronnen, namelijk een bijdrage uit Den Haag en de lokale belastingen. Het grootste gedeelte van onze rijksinkomsten komt uit het gemeentefonds. Het gemeentefonds is een fonds waarin standaard een vast percentage van de landelijke uitgaven wordt gestort. Geeft het rijk meer geld uit, dan krijgen gemeenten ook meer geld, als het rijk minder uitgeeft dan krijgen de gemeenten ook minder geld. Het rijk heeft het afgelopen jaar de uitgaven fors teruggebracht, waardoor ze zelf een begrotingsoverschot heeft, maar waardoor gemeenten fors minder geld krijgen. Het landelijke overschot van ruim 11 miljard euro werd in Den Haag gevierd als een feestje, maar wij zijn de buren die er de overlast van ervaren. Sterker nog, in dit geval eindigen wij met een rekening van 4 miljoen  euro per jaar.

Daarnaast heft de gemeente belastingen, zoals de OZB, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Deze lokale inkomsten zijn goed voor nog net geen kwart  van onze begroting. Al deze belastingen bij elkaar worden landelijk vergeleken en daaruit komt een cijfer, de belastingdruk. Het gemiddelde van de belastingdruk in Nederland is altijd 100, wij hebben als gemeenteraad afgesproken dat we niet boven de 105 willen uitkomen. In Wageningen betaal je dus nooit meer dan 105% van het landelijk gemiddelde aan lokale belastingen. Als we wel boven deze norm uitkomen moet het college van burgemeester en wethouders zo snel mogelijk met voorstellen komen om de belastingen weer te verlagen. Onze financiën worden ieder jaar gecontroleerd worden door de provincie, als een gemeente financieel gezond is mogen we doorgaan van de provincie maar als er alarmbelletjes af gaan dan verscherpen zij het toezicht. Een belastingdruk van 100 tot 105% is nog net door de vingers te zien, maar boven de 105% gaat de provincie ons scherper in de gaten houden. We kunnen onze lokale belastingen dus niet verhogen zonder ernstige consequenties.

Wettelijke en niet-wettelijke taken
De gemeente kan haar taken onderverdelen in de wettelijke taken, die we moeten uitvoeren van het rijk en de niet-wettelijke taken, die we zelf willen uitvoeren. We moeten als gemeente bijvoorbeeld geld uitgeven aan onze politie en brandweer, hebben een taak om mensen in de bijstand te ondersteunen en zijn verantwoordelijk voor de fietspaden, wegen en schoolgebouwen in onze gemeente. Deze taken moeten we uitvoeren. Binnen de wettelijke taken mogen we er als gemeente wel voor kiezen om taken beter of minder goed uit te voeren, het is aan de gemeenteraad om te besluiten op welk niveau we iets willen. Staan we toe dat een schoolgebouw 4 muren en een dak heeft of willen we dat daar een goed geïsoleerd gebouw staat met een speelplein? Willen we dat wegen regelmatig preventief onderhoud krijgen of wachten we tot de gaten in de weg zitten en repareren de weg dan pas? Deze plusjes op onze wettelijke taken hoeven we niet persé te doen, maar valt in onze begroting wel onder de wettelijke taken. Daarnaast heb je nog de niet-wettelijke taken, taken die we niet hoeven uit te voeren maar die we zelf willen, zoals het aantrekkelijk houden van de binnenstad, het bevorderen van bedrijfsvestiging en aandacht besteden aan 4 en 5 mei.  Als we als gemeente ergens op moeten bezuinigen dan is dat op de plusjes in de wettelijke taken of in het aanbod aan niet-wettelijke taken. Daar zit de ruimte die we zoeken en daar zal het uit moeten komen.

Bezuinigingen
Wij zien als D66 op tegen deze bezuinigingen, er zal lang en veel vergaderd worden, voorstellen moeten worden afgewogen en er zullen keuzes gemaakt moeten worden. Maar daarvoor zijn we de politiek in gegaan, om er ook in deze tijden te zijn. De fractie zal alle voorstellen om te bezuinigen met een open blik tegemoet treden en afwegen volgens een aantal criteria.

  • Allereerst zullen we kijken of het een besparing op de korte termijn is of op de lange termijn. Korte termijn besparingen die op de lange termijn meer geld kosten zullen we niet steunen. We gaan niet het onderhoud in onze gemeente zodanig verlagen dat we de komende 10 jaar een paar duizend euro bezuinigen, als we vervolgens na die 10 jaar datzelfde bespaarde bedrag en meer moeten investeren om achterstallig onderhoud uit te voeren.
  • Ten tweede zullen we de belangen van alle Wageningers  meenemen en de pijnlijke keuzes maken die het minst erg zijn voor de hele samenleving.
  • Tot slot gaat het er ons om dat we de gemeente financiën gezond maken, geen grepen in reserves of een lang ziekbed, liever nu sterk snijden in onze uitgaven dan dat we de komende jaren elke keer een beetje bezuinigen.

D66 staat open voor uw suggesties en ideeën, als er nog ergens geld wordt uitgegeven dat niet noodzakelijk is volgens u dan horen we het graag. Alle kleine beetjes kunnen helpen om gezamenlijk tot een groot bedrag te komen. Als de gemeente sommige van haar taken slimmer en goedkoper kan uitvoeren dan heeft Wageningen het right to challenge. Op die manier kunnen inwoners iets doen voor hun stad. Door samen te werken met de gemeente en andere organisaties kunnen we tot betere resultaten komen.  Met het right to challenge kunnen inwoners meer invloed en verantwoordelijkheid krijgen.